Ukwebiwa kwedatha emyalezweni: ukuthi izigebengu ze-inthanethi zisebenza kanjani nokuthi ungazivikela kanjani

Isibuyekezo sokugcina: Julayi 21, i-2025
  • Imikhonyovu esebenzisa imiyalezo engelona iqiniso evela ezinkampanini ezithumela imiyalezo ukuze kwebe idatha iyakhula.
  • Izinhlelo zokusebenza zemiyalezo esheshayo ziyimpokophelo evela njalo yokukhwabanisa nobugebengu bokweba imininingwane ebucayi.
  • Izigebengu ze-Cybercriminal zisebenzisa izixhumanisi ezinonya futhi zizenza izinkampani ezaziwayo.
  • Izinyathelo zokuvimbela kanye nemfundo yedijithali kubalulekile ukugwema ukuwela kulezi zilingo.

Ukwebiwa kwedatha yomlayezo

Ezinyangeni zamuva nje, ukwebiwa kwedatha yomuntu siqu ngezinhlelo zokusebenza zemiyalezo kanye nezinsizakalo zokulethwa kwamaphasela kuvele njengenye yezinsongo zedijithali ezibaluleke kakhulu. Izinkampani zokuphepha kwe-inthanethi kanye neziphathimandla, kokubili eSpain naseLatin America, zixwayisa ngokwanda kokukhwabanisa okusekelwe ekuthumeleni imiyalezo yokukhwabanisa ezenza izinkampani zokulethwa kwamaphasela.

Inhloso yale mikhankaso ukukhohlisa abasebenzisi ngama-imeyili, imiyalezo ye-SMS, noma imiyalezo esheshayo elingisa izinkinga zokulethwa kwamaphakheji. Besebenzisa umuzwa wokuphuthuma nokuthembela emikhiqizweni eyaziwayo, izigebengu ze-inthanethi zizama ukukhohlisa izisulu ukuba zembule ulwazi oluyimfihlo noma zenze izinkokhelo, ngaleyo ndlela zibangele ukwebiwa kwedatha ngisho nokulahlekelwa yizimali ngqo.

Imikhonyovu yokulingisa inkampani ye-Courier: ukuthi isebenza kanjani

Umlayezo wobugebengu bokweba imininingwane ebucayi

Imikhankaso yobugebengu bokweba imininingwane noma ukwebiwa kobunikazi idlangile. Izigebengu zizenza izinkampani ezifana neFedEx, DHL, UPS, Correo Argentino, noma i-Estafeta futhi zithumela imiyalezo zikwazisa abamukeli ngezinkinga ezicatshangelwayo ngokuthunyelwa.

  I-robotaxis ye-Uber eMadrid: nansi indlela ukuhamba okusha okuzimela okuzobukeka ngayo

Le miyalezo, engafika nge-imeyili, i-WhatsApp, noma i-SMS, ivame ukuqukatha izixhumanisi eziholela kumafomu noma kumawebhusayithi angamanga afana kakhulu nalawa angempela. Inhloso ukukhohlisa umsebenzisi ukuthi anikeze ulwazi lomuntu siqu noma lwasebhange, noma ngisho nokukhokha imali, ngaphansi kwesizathu sokukhulula iphakheji okuthiwa igcinwe emasikweni.

Ochwepheshe bezokuphepha kwe-inthanethi, njenge- Mexico City Cyber ​​​​Police kanye nenkampani i -ESET Latin America , bagcizelela ukuthi abahlaseli basebenzisa ubunjiniyela bezenhlalo, bedonsela imizwa efana nokukhathazeka noma umuzwa wokuphuthuma . Bakha ukuxhumana okuklanyelwe ukukhohlisa abasebenzisi ukuthi benze ngokuphamazela ngaphandle kokuqinisekisa ubuqiniso, okubabeka ekwebiweni kwedatha noma ekukhokheni okukhohlisayo.

Elinye lamacala atholiwe libandakanya ukwakhiwa kwezinkampani zomgunyathi, ezifana ne-"ExpressService," ezicela abasebenzisi ukuthi bagcwalise amafomu ukuze "baxazulule inkinga." Kwezinye izikhathi, amagama ezinkampani zangempela asetshenziswa ngokungemthetho, ecela ukuqinisekiswa kwedatha noma ukukhokhwa kwemali yentela engekho.

Izingozi ezinhlelweni zokusebenza zemiyalezo esheshayo

Ukwanda kokusetshenziswa kwezinhlelo zokusebenza zemiyalezo njenge-WhatsApp, i-Telegram, kanye ne-Messenger kuvule izindlela ezintsha zokuhlasela. Ngokusho kwedatha evela ku-Cyber ​​​​Police kanye ne-Cyber ​​​​Incident Report ka-2025, ama-23% obugebengu be-cyber obubikiwe buhlobene nokukhwabanisa kulezi zinkundla.

  I-malware engenamafayela: iyini, isebenza kanjani, nokuthi ungayivikela kanjani kuyo

Izigebengu ze-inthanethi zisebenzisa izindlela ezimbili eziyinhloko: ukuthumela izixhumanisi ezinonya ezifihliwe njengezipesheli, izexwayiso, noma imiyalezo evela koxhumana nabo abaziwayo , kanye nokufinyelela ulwazi ngamasu afana nokweba ama-akhawunti e-WhatsApp nge-voicemail . Le ndlela yokugcina isebenzisa ubuthakathaka bamaphasiwedi e-voicemail azenzakalelayo, okuvumela izigebengu ze-inthanethi ukuthi zibambe amakhodi okuqinisekisa adingekayo ukuze kulawulwe i-akhawunti.

Ingozi ayigcini ngokulahlekelwa idatha kuphela: ingaholela nasekuntshontshweni kobunikazi, ukuphanga, ukukhwabanisa ngezezimali, kanye nokusabalala kwe-malware phakathi kwabantu abathintekayo.

Amathiphu abalulekile okugwema ukuwela ogibeni

Ukuze kubhekwane nokwanda kwalolu hlobo lobugebengu, zombili izinkampani ezithumela izincwadi kanye nezikhungo zokuphepha ku-inthanethi ziye zandisa izexwayiso nezincomo zazo.

  • Qaphela noma yimiphi imilayezo engalindelekile lokho kudinga ulwazi lomuntu siqu, lwebhange noma lokukhokha ukuze kukhishwe amaphakheji.
  • Njalo qinisekisa ukufaneleka komthumeli futhi, uma ungabaza, xhumana nathi ngokuqondile ngamashaneli asemthethweni.
  • Ungachofozi izixhumanisi noma ulande okunamathiselwe kwi-imeyili kubathumeli abangaziwa noma imilayezo esolisayo, ngisho noma ibonakala ivela koxhumana nabo abaziwayo.
  • Buyekeza ngokucophelela ikheli lewebhu kanye nesipelingi semilayezo, njengoba izingosi zomgunyathi zivame ukuba namaphutha asobala.
  • Sebenzisa amaphasiwedi aqinile futhi ushintshe i-PIN yevoyisimeyili yakho ibe evikelekile., ikakhulukazi kumaselula.
  • Yenza kusebenze ukuqinisekiswa okuzinyathelo ezimbili ku-WhatsApp nakwezinye izinkundla, futhi ugcine isofthiwe nezinhlelo zokusebenza zibuyekeziwe.
  • Yiba nezixazululo ze-antivirus namathuluzi okuvikela afakwe kuwo wonke amadivayisi.
  Imodi ye-AI ye-Google yokusesha ifika eSpain: iyishintsha kanjani indlela yosesho

Uma uthola umlayezo ophakamisa izinsolo, kunconywa ukuthi uwubike ezikhulwini ezifanele, njenge-Cyber ​​​​Police Unit (ucingo 55 5242 5100, ext. 5086 noma [email protected] ), noma ngama-akhawunti asemthethweni ezinkundla zokuxhumana.

Ukusabela kwezinkampani kanye nendima yemfundo yedijithali

Izinkampani zeposi ezifana neFedEx, i-UPS, kanye ne-Estafeta ziqinise iziteshi zazo zokuxhumana, zikwenza kucace ukuthi azilokothi zicele izinkokhelo noma ulwazi oluyimfihlo ngeziteshi ezingekho emthethweni . Uma uthola isicelo esinjalo, kungcono ukusishaya indiva bese uqinisekisa ubuqiniso baso ngeziteshi ezisemthethweni.

Ochwepheshe bagcizelela ukuthi ukuvimbela kanye nokufundisa ngemikhuba yedijithali kungamathuluzi asebenza kahle kakhulu okuvikela ukwebiwa kwedatha ekuthumeleni imiyalezo. Ukwazi izindlela ezivame ukusetshenziswa yizigebengu nokwenza ngokucophelela ngemiyalezo esolisayo kungenza umehluko phakathi kokuwela esisulu sokukhwabanisa nokuhlala uphephile ezweni ledijithali.

I-athikili ehlobene:
Cela ishidi ledatha yomuntu siqu ku-inthanethi: Inqubo Esheshayo