- Vào ngày 12 tháng 8 năm 2026, một hiện tượng nhật thực toàn phần sẽ đi qua bán đảo Iberia, lần đầu tiên sau 114 năm.
- Bảo vệ mắt là vô cùng quan trọng: chỉ những loại kính đạt chứng nhận ISO 12312-2 mới bảo vệ võng mạc khỏi những tổn thương không thể phục hồi.
- Chính quyền địa phương phân phát hàng triệu chiếc kính: 50.000 chiếc ở Segovia, 7.000 chiếc ở Pamplona, và các điểm quan sát ở Valencia, San Lorenzo và nhiều nơi khác.
- Đại học Alcalá dẫn đầu các nghiên cứu khoa học và cung cấp hướng dẫn cách làm kính tại nhà.
Ngày 12 tháng 8, Tây Ban Nha sẽ chứng kiến một hiện tượng thiên văn chưa từng thấy trên bán đảo này trong hơn một thế kỷ: nhật thực toàn phần. Hàng triệu người đang chuẩn bị trải nghiệm khoảnh khắc độc đáo này, nhưng an toàn cho mắt là ưu tiên tuyệt đối để tránh những tổn thương không thể phục hồi.
Từ chính quyền địa phương đến các trường đại học, cả nước đã chung tay tổ chức các hoạt động, phân phát kính xem nhật thực đạt chuẩn và phát động các chiến dịch nâng cao nhận thức. Vùng nhật thực toàn phần sẽ đi qua phía bắc Madrid, Castile và León, cùng các khu vực khác , mang đến một cảnh tượng kéo dài từ 30 giây đến gần hai phút trong bóng tối hoàn toàn.
Một hiện tượng nhật thực lịch sử: 114 năm sau
Hiện tượng nhật thực toàn phần ngày 12 tháng 8 sẽ là lần nhật thực toàn phần đầu tiên có thể quan sát được từ bán đảo Iberia kể từ năm 1905. Mặc dù Tây Ban Nha sẽ trải qua một chuỗi ba lần nhật thực toàn phần bất thường từ năm 2026 đến năm 2028, nhưng đây là lần nhật thực toàn phần duy nhất trong chuỗi đó. Thời gian nhật thực toàn phần sẽ khác nhau tùy thuộc vào vị trí : tại San Lorenzo de El Escorial, ước tính kéo dài từ 30 đến 90 giây, trong khi ở các khu vực khác, nó có thể kéo dài đến 1 phút 50 giây, theo nhận định của các chuyên gia từ Đại học Alcalá.
Bảo vệ mắt: chìa khóa để tận hưởng cuộc sống mà không gặp rủi ro.
Nhìn trực tiếp vào mặt trời mà không có biện pháp bảo vệ có thể gây tổn thương nghiêm trọng và không thể phục hồi cho võng mạc. Giáo sư Elena Salobrar, từ Đại học Complutense Madrid, cảnh báo rằng tia cực tím và tia hồng ngoại tuy khó nhận biết nhưng rất có hại , vì chúng tạo ra các gốc tự do và có thể "làm chín" võng mạc. Nhà vật lý thiên văn Javier Armentia, cựu giám đốc Đài thiên văn Pamplona, nhắc nhở chúng ta rằng tổn thương này có tính tích lũy và chỉ cần tiếp xúc vài giây cũng đủ gây ra bệnh võng mạc. Chỉ trong thời gian nhật thực toàn phần, khi Mặt Trăng che khuất hoàn toàn đĩa Mặt Trời, thì mới an toàn khi nhìn vào mặt trời mà không cần kính trong vài khoảnh khắc. Ngay khi thấy "viên ngọc trai Baily" hay "chiếc nhẫn kim cương" xuất hiện, bạn phải đeo kính lại ngay lập tức. Tuyệt đối không sử dụng kính râm thông thường, phim X-quang, kính màu khói hoặc các bộ lọc tự chế.
Phân phối kính mắt hàng loạt trên khắp Tây Ban Nha
Các hội đồng địa phương và chính quyền tỉnh đã triển khai các hoạt động để đảm bảo người dân có thể quan sát nhật thực một cách an toàn. Hội đồng tỉnh Segovia đang phân phát 50.000 cặp kính xem nhật thực đạt tiêu chuẩn (ISO 12312-2) miễn phí , do công ty Valor y Detalle của Segovia sản xuất, và đã phân phát thêm 1.500 cặp tại bảy đô thị được chỉ định là khu vực quan sát an toàn: Arcones, Ayllón, Boceguillas, Collado Hermoso, Otero de Herreros, Turégano và Riaza. Hội đồng thành phố Pamplona sẽ phân phát 7.000 cặp kính cho các nhóm dân cư dễ bị tổn thương . Tại Valencia, hội đồng thành phố đã tạo ra một trang web với thông tin toàn diện và một điểm quan sát chính thức trên bãi biển El Cabanyal và La Malva-rosa, nơi cũng có nhà vệ sinh, thùng rác và dịch vụ khẩn cấp. San Lorenzo de El Escorial sẽ phân phát kính xem nhật thực tại một gian thông tin trước Casita del Infante vào ngày 11 và 12 tháng 8.
Các hoạt động và điểm quan sát
Ngoài việc phân phát kính xem nhật thực, các đô thị đã tổ chức các hoạt động để trải nghiệm nhật thực như một sự kiện xã hội và gia đình. Tại Valencia, trang web của thành phố bao gồm thông tin về các biện pháp an ninh, các tuyến xe buýt khẩn cấp (18, 19, 31, 32, 92, 93, 95, 98 và 99), và đường đến L'Albufera, nơi đường CV-500 đóng cửa lúc 18:00. Thông tin cũng được công bố ở định dạng dễ đọc cho người khuyết tật. Tại Segovia, Hội đồng tỉnh đã thúc đẩy đào tạo du lịch thiên văn và các tuyến đường theo chủ đề, và bảy đô thị được chỉ định đã chuẩn bị các hoạt động riêng của họ. San Lorenzo de El Escorial, giữa lễ hội Thánh bổn mạng, đang tổ chức trò chơi săn tìm kho báu gia đình, "Những nhà thám hiểm nhật thực", hội thảo dành cho trẻ em, "Xây dựng hệ mặt trời của bạn", một bài thuyết trình bổ ích và vẽ mặt theo chủ đề thiên văn vào ngày 12. Nên lên kế hoạch đi lại trước và đến các điểm quan sát sớm để có đủ thời gian.
Khoa học và hoạt động cộng đồng: Đại học Alcalá tiên phong
Đối với các nhà nghiên cứu tại Đại học Alcalá (UAH), nhật thực mang đến một cơ hội khoa học đặc biệt. Kính viễn vọng vô tuyến của UAH sẽ mở rộng hoạt động để ghi lại dữ liệu, và nhóm Thời tiết Vũ trụ sẽ lắp đặt kính viễn vọng H-alpha tại tỉnh Guadalajara để nghiên cứu vành nhật hoa. Sự thay đổi độ sáng sẽ được đo bằng máy đo quang do chính các nhà nghiên cứu phát triển , và sẽ có một nỗ lực ghi lại quang phổ của tầng sắc quyển trong sự hợp tác quốc tế với các nhà khoa học từ Tây Ban Nha, Pháp, Bỉ và Trung Quốc. Hơn nữa, UAH đã thuyết trình tại các trường học ở Alcalá de Henares, Torrejón de Ardoz và Guadalajara, và đã cung cấp cho công chúng một hướng dẫn về cách làm kính quan sát nhật thực tại nhà, bao gồm cả mẫu và liên kết để mua bộ lọc năng lượng mặt trời phù hợp. Họ cũng khuyến nghị quan sát bóng đổ của rổ lọc hoặc thìa có lỗ trong giai đoạn nhật thực một phần, bóng này có hình lưỡi liềm.
Hướng mắt lên bầu trời, Tây Ban Nha đang chuẩn bị cho một sự kiện kết hợp giữa sự hào hứng, khoa học và thận trọng. Khuyến nghị nhất trí từ các chuyên gia và nhà chức trách rất rõ ràng: sử dụng kính xem nhật thực đã được chứng nhận, lên kế hoạch trước và tận hưởng hiện tượng này một cách có trách nhiệm . Những người không thể đến khu vực nhật thực toàn phần có thể theo dõi nhật thực qua các chương trình phát sóng chính thức hoặc tự làm kính xem nhật thực theo hướng dẫn có sẵn.