- De Marsregoliet wordt gekenmerkt door een functionele definitie die het fijne stof en zand scheidt van de basaltgesteenten.
- Gechloreerde organische verbindingen en perchloraten zijn aangetroffen, wat wijst op een complexe chemie en een mogelijk bewoonbaar verleden.
- Missies zoals Mars Sample Return en de Perseverance-rover hebben als doel fysieke monsters terug naar de aarde te brengen en hun geologische geschiedenis te analyseren.
Wanneer we het hebben over het terrein van de Rode Planeet, bedoelen we niet vruchtbare grond zoals in onze tuinen, maar een fascinerende en vijandige omgeving die bekend staat als regoliet. Voor wetenschappers is het onderscheid tussen grond en gesteente van fundamenteel belang; terwijl gesteente grotere, stabielere fragmenten zijn, omvat grond alles wat door de wind verplaatst kan worden of dat chemisch is geërodeerd. Deze oppervlaktelaag is in feite een open boek over de geschiedenis van de planeet.
Het Marsoppervlak is een mozaïek van fijn stof, zand en gesteente, gevormd door brute processen gedurende miljoenen jaren. Hoewel het op het eerste gezicht een monotone woestijn lijkt, onthult de diversiteit aan componenten , van concreties tot klasten, dat Mars niet altijd zo'n ijzige en droge plek is geweest, maar dat er een tijd was dat water en hitte het ritme van de geologie bepaalden.
De anatomie van regoliet en stof
Om meteen ter zake te komen, is het belangrijk te begrijpen dat Marsstof iets heel anders is dan aarde. Het is zo ongelooflijk fijn – 30 keer fijner dan babypoeder – dat het in de atmosfeer kan blijven zweven, waardoor de hemel zijn karakteristieke oranje tint krijgt. Deze kleur is geen toeval; hij komt door de oxidatie van ijzermineralen , een proces vergelijkbaar met wat er met een roestige spijker op aarde gebeurt, hoewel het tegenwoordig wordt veroorzaakt door ultraviolette straling.
Wat de classificatie betreft, stellen sommige experts voor om een aparte taxonomie te creëren, genaamd astrosolen , omdat het inpassen van Marsgrond in aardse modellen een zeer gecompliceerde onderneming is. Marsgrond omvat alles van zand en rotsfragmenten tot onconsolidated materiaal dat, volgens gegevens van de Mars Odyssey-satelliet, tot 5% water per gewichtseenheid kan bevatten , voornamelijk bevroren in de equatoriale en polaire gebieden.
Exotische chemie en het raadsel van het leven
Hier wordt het interessant. De Phoenix-rover ontdekte dat de bodem licht alkalisch is en voedingsstoffen bevat zoals magnesium, natrium en kalium – elementen die elk levend organisme nodig heeft om te overleven. Maar er is ook minder goed nieuws; er werden ook natriumperchloraten aangetroffen , zouten die het terrein veel exotischer en agressiever maken en die het opsporen van organische moleculen bovendien bemoeilijken.
Aan de andere kant heeft de Curiosity-rover een belangrijke ontdekking gedaan door organische verbindingen zoals chloorbenzeen en dichlooralkanen te detecteren in sedimentgesteente, ook wel moddersteen genoemd. Deze bevindingen zijn goud waard voor de wetenschap, omdat ze erop wijzen dat er miljarden jaren geleden vloeibaar water en organisch materiaal in de Gale-krater aanwezig waren , waardoor omstandigheden ontstonden die sterk lijken op die welke het ontstaan van leven op onze eigen planeet mogelijk maakten.
Verkenningsmissies en nieuwe technologieën
NASA en de ESA hebben momenteel een ambitieus plan genaamd Mars Sample Return . Het idee is dat de Perseverance-rover monsters verzamelt uit de Jezero-krater en dat deze monsters, in een gecoördineerde actie met drones en raketten, rond 2033 de aarde bereiken. We weten al dat de gesteenten in Jezero van stollingsgesteente zijn , gevormd uit vulkanisch magma, maar dat ze later in contact zijn gekomen met koolzuurhoudend water en pekel, wat erop wijst dat er periodiek water stroomde.
Om te voorkomen dat ze blindelings te werk gaan, hebben onderzoekers van de Universiteit van Málaga een systeem ontwikkeld dat gebaseerd is op thermische beeldvorming met hoge resolutie . Door de thermische inertie van de grond te meten, kunnen robots bepalen of de bodem heterogeen is en voorkomen dat ze vast komen te zitten. Deze methode is veel betrouwbaarder dan traditionele camera's en maakt het mogelijk om de korrelgrootte en cohesie van de grond te karakteriseren door de uitgezonden warmtestraling te analyseren.
Het interpreteren van geologische sporen
Een geoloog hoeft geen stromend water te zien om te weten dat het er ooit was; ze hoeven alleen maar naar de littekens op de rotsen te kijken . De grootte en vorm van de korrels vertellen een verhaal: wind verplaatst slechts kleine deeltjes, maar water kan veel zwaardere fragmenten verplaatsen. Tot nu toe heeft Curiosity basalt gevonden dat lijkt op dat van Hawaï en zandduinen, wat wijst op sterke vulkanische en windactiviteit , hoewel de zoektocht naar fossielen in meersedimenten het uiteindelijke doel blijft.
De complexiteit van de ondergrond, geanalyseerd met radars die tot wel 15 meter diep doordringen, onthult hellende lagen die het resultaat zouden kunnen zijn van de langzame afkoeling van magma of de afzetting van sedimenten in oude meren. Deze complete set gegevens, van röntgendiffractie tot thermografie, schetst een beeld van een Mars die dynamisch, nat en misschien ooit een buurplaneet was die leven kon ondersteunen.
De grondige studie van de regoliet, de detectie van organische koolstof en de plannen om fysieke monsters naar onze laboratoria te brengen, betekenen een definitieve doorbraak in het begrijpen van de evolutie van het zonnestelsel. De combinatie van geavanceerde robotica, chemische analyse ter plaatse en traditionele geologische interpretatie verandert ons beeld van Mars, waardoor het verschuift van een dode, rode woestijn naar een complex geologisch archief waar de aanwezigheid van water en belangrijke mineralen wijst op een verleden dat opmerkelijk veel lijkt op dat van de aarde.